Yönetmelik Neden Çıktı?
Türkiye'de hafif çelik (LGSF — Light Gauge Steel Framing) yapı sektörü son 10 yılda hızla büyüdü. Ancak sektörün önünde ciddi bir düzenleme boşluğu vardı: 2018'e kadar hafif çelik yapılara özgü Türkçe bir yönetmelik mevcut değildi. Mühendisler AISI S100 (Amerikan) ve Eurocode 3 (Avrupa) standartlarını referans alarak hesap yapıyordu.
2026 Hafif Çelik Yapı Yönetmeliği, Resmî Gazete'de 33256 sayısıyla yayımlanarak Türkiye'ye özgü ilk kapsamlı düzenlemeyi getirdi. Yönetmelik, TBDY 2018 (Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği) ile tam entegre çalışacak şekilde tasarlandı.
Yönetmelik yayım tarihinde yürürlüğe girdi; ancak mevcut projeler için 1 Ocak 2027'ye kadar uyum süresi tanındı. Bu tarihten itibaren ruhsat başvurularında uyumlu statik hesap raporu zorunlu.
Yönetmelik Ne Getiriyor? Ana Maddeler
1. Profil Standartları (Madde 3 & Tablo 3.1)
Kullanılacak galvanizli çelik profillere ilk kez kesin sınırlar getirildi:
| Parametre | Minimum | Açıklama |
|---|---|---|
| Stud et kalınlığı (t) | ≥ 0.9 mm | Tasarım kalınlığı |
| Stud yüksekliği (h) | ≥ 70 mm | C/U profil yüksekliği |
| b/t oranı | ≤ 90 | Kanat/et oranı (mutlak sınır) |
| c/t oranı | ≤ 60 | Dudak/et oranı |
| Çelik sınıfı | S250GD+Z | Minimum akma dayanımı 250 MPa |
| Çinko kaplama | Z275 | 275 g/m² her iki yüz |
Pratikte en yaygın kullanılan profiller C90, C100, C140, C200 ve C250 serisi olmaya devam ediyor. Yönetmelik bu profillere yasak getirmiyor; ancak hesabın bu tabloya göre yapılmasını zorunlu kılıyor.
2. Deprem Hesabı — TBDY 2018 Entegrasyonu (Madde 10)
Yönetmeliğin en kritik maddesi budur. Hafif çelik yapılar artık TBDY 2018'in Bölüm 10'u kapsamında değerlendiriliyor. Temel kurallar:
- T = 0.200s SABİT — Periyot hesabı için (Madde 10.2.6.1)
- Deprem yük azaltma katsayısı R ve D değerleri OSB/alçıpan kaplama tipine göre değişiyor
- D1 sistemi (OSB 12mm kaplama): R=4, D=2.5
- D2 sistemi (alçıpan kaplama): R=3, D=2.5
- Shear wall rijitliği (Ga_eff): D1 için ≈0.55 kN/mm/m, D2 için ≈0.35 kN/mm/m
Ötelenme hesabında konsol formülü (δ = V·h³/3EI) kullanılmamalıdır. Shear wall sistemi için doğru formül: δ = V / (Ga_eff × L_duvar). Konsol formülü gerçek değerden ~100 kat büyük sonuç verir.
3. Vida Bağlantısı Hesabı (Madde 8)
Bağlantı elemanlarına da standart getirildi. Yönetmelik Madde 8.2'ye göre dayanım azaltma katsayısı φ = 0.50 olarak belirlendi (AISI S100 ile aynı; bu güvenli tarafta bir yaklaşım).
Pull-through (delme) kontrolü için (Madde 8.3):
- Pnot = 0.85 × t₁ × dw × fu / 1000 [kN]
- t₁: vida başının geçtiği levha kalınlığı (mm)
- dw: vida başı/rondela çapı — No.10 vida için ≈ 10mm
4. Yangın Hesabı (Madde 9)
2026 yönetmeliğinin önceki uygulamalardan en önemli farkı: yangın hesabı artık zorunlu. EN 1993-1-2 standardına göre kritik sıcaklık (θcr) hesaplanmalı ve gerekli koruma önlemi (alçıpan kalınlığı, yangın bariyer levhası vb.) raporda belirtilmeli.
11 Zorunlu Kontrol Maddesi
Uyumlu bir statik hesap raporu aşağıdaki 11 kontrolü içermek zorundadır:
| # | Kontrol | Standart |
|---|---|---|
| 1 | Enkesit Dayanımı | AISI S100 / Mad. 4 |
| 2 | Dış Stud Kontrolü | Mad. 5.1 |
| 3 | İç Stud Kontrolü | Mad. 5.2 |
| 4 | Ray (Track) Kontrolü | Mad. 5.3 |
| 5 | Çatı Makası Kontrolü | Mad. 6 |
| 6 | Vida Bağlantısı | Mad. 8 |
| 7 | Deprem Yükü | TBDY Mad. 10 |
| 8 | Göreli Kat Ötelemesi | Mad. 10.2.8 |
| 9 | Şehim (Sehim) Kontrolü | Mad. 7 — L/360 |
| 10 | Ankraj Hesabı | Mad. 11 |
| 11 | Yangın Dayanımı | Mad. 9 / EN 1993-1-2 |
Proje Sahipleri ve Müteahhitler İçin Ne Anlama Geliyor?
Kısa cevap: 1 Ocak 2027'den itibaren belediyeye ruhsat başvurusunda bu 11 kontrolü kapsayan, imzalı ve mühürlü statik hesap raporu olmadan izin çıkmayacak.
Bu, şu ana kadar "göz kararı" veya eski AISI tabloları ile yapılan projelerin artık geçersiz olacağı anlamına geliyor. Doğru profil seçimi ve hesap, hem yasal zorunluluk hem de yapının güvenliği açısından kritik.
Yönetmelik, eski projelere geriye dönük uygulanmıyor. Ancak tadilat ve güçlendirme projelerinde yeni standart geçerli olacak.
MefSteel Nasıl Uyum Sağlıyor?
MefSteel olarak, 2026 yönetmeliği yürürlüğe girmeden önce kendi mühendislik yazılımımız MefCAD Statik'i bu standartlara uyumlu hale getirdik. Yazılımımız:
- 17 farklı profil kesitini (C90–C250) otomatik boyutlandırıyor
- 11 kontrol maddesinin tamamını hesaplıyor
- TBDY 2018 deprem parametrelerini (Ss, S1, Sds, Sd1) otomatik alıyor
- "2026 Yönetmeliği Uyumlu" damgalı PDF rapor üretiyor
Bu, müşterilerimizin ruhsat sürecinde herhangi bir ek yük olmadan tam uyumlu rapor alabilmesi anlamına geliyor.
Projeniz için 2026 Uyumlu Statik Hesap
MefSteel mühendisleri, projenizin tüm 11 kontrol maddesini hesaplayarak ruhsata hazır PDF rapor hazırlıyor. Tekirdağ ve çevresi için ücretsiz ön değerlendirme.
Hemen Teklif Alın →Sık Sorulan Sorular
Yönetmelik hangi yapıları kapsıyor?
Galvanizli çelik profil (0.5–3.5 mm et kalınlığı) kullanılarak inşa edilen tüm hafif çelik iskelet sistemleri. Konut, ofis, eğitim, sağlık yapıları dahil. Ağır çelik konstrüksiyon (HEA, IPE vb.) bu yönetmelik kapsamı dışında.
Eski binalara etkisi var mı?
Hayır, mevcut yapılar için geriye dönük uygulama yok. Ancak tadilat, ek kat veya güçlendirme projelerinde yeni yönetmelik geçerli olacak.
Yurt dışında üretilen profiller uyumlu mu?
Yönetmelik Türkiye'deki uygulamayı düzenliyor; malzeme CE belgeli ve Z275 minimum kaplama şartını sağlıyorsa yurt dışı profil kullanılabilir. Ancak hesapta yönetmelik değerleri esas alınmalı.